Neidio i'r prif gynnwy

Maes llafur yr arholiad ffiseg

Mae’r maes llafur wedi’u fwriadu fel arweiniad a dangosydd cyffredinol o ystod y pynciau a all ymddangos yng nghwestiynau’r arholiad.

Nid yw wedi’i fwriadu fel cynllun addysgu ac nid yw’r pwyntiau bwled yn cyfeirio at gyfnodau o amser astudio cyfartal. Dylai’r maes llafur fod yn astudiaethau sy’n ddigon trylwyr i alluogi’r amcanion dysgu yn y modiwl Ffiseg i gael eu cyflawni.

Egwyddorion delweddu diagnostig meddygol

  • Delweddau planol a thomograffig
  • Delweddau analog a digidol
  • Strwythur delweddau digidol
  • Prosesu, cyfuno, trawsyrru a storio delweddau digidol
  • Arddangos ac edrych ar ddelweddau analog a digidol
  • Systemau Archifo Lluniau a Cyfathrebu (PACS)
  • Sicrwydd Ansawdd

Themâu cyffredin ar gyfer moddau delweddu

  • Ffurfiad delweddau
  • Ansawdd delweddau – cyferbyniad, sŵn, eglurder cyferbyniad a eglurder gofodol
  • Cyfryngau cyferbynnu
  • Prosesu a dadansoddi delweddau
  • Mesur perfformiad gwrthrychau, gwrthrychau prawf a rheoli ansawdd
  • Arteffactau delweddau
  • Peryglon, risgiau a diogelwch

Mater ac ymbelydredd

  • Strwythur Mater, yr atom a’r niwclews
  • Natur a nodweddion gronynnau wedi’u gwefru ac ymbelydredd electromagnetig
  • Rhyngweithiad electronau â mater
  • Cynhyrchu pelydrau x
  • Rhyngweithiad ffotonau ynni uchel h â mater
  • Hidlo paladrau pelydr x
  • Ynni electron mewn solidau
  • Ymoleuedd

Dogn ymbelydredd ïoneiddio

  • Dogn wedi’i amsugno ac ynni cinetig wedi’i ryddhau i fater
  • Effeithiau ymbelydredd ïoneiddio ar feinwe fyw
  • Dogn cyfatebol a dogn effeithiol
  • Risgiau ymbelydredd
  • Dogn poblogaeth o ffynonellau naturiol ac artiffisial

Radiograffeg â phelydrau-x

  • Adeiladwaith, swyddogaeth a gweithrediad systemau radiograffeg cyfrifiannu a digidol
  • Tiwb pelydr-x a phaladr pelydr-x
  • Derbynyddion delweddau ar gyfer radiograffeg cyfrifiannu a digidol
  • Gwrthodiad gwasgariad
  • Cyfryngau cyferbynnu – ïodin, bariwm ac aer
  • Radiograffeg ynni deuol
  • Radiograffeg sgrin ffilm
  • Mamograffeg
  • Tomograffi a tomosynthesis radiograffeg

Fflworosgopi gyda phelydrau-x

  • Adeiladwaith, swyddogaeth a gweithrediad system fflworosgopi
  • Derbynnydd delweddau – dwysawydd delweddau a synhwyrydd panel fflat
  • Gwrthodiad gwasgariad
  • Rheolaeth disgleirdeb awtomatig
  • Digideiddio delweddau
  • Angiograffeg gyda chyfryngau cyferbynnu, gan gynnwys technegau tyniad digidol

Diogelwch mewn radiograffeg a fflworosgopi gyda phelydrau-x

  • Synwyryddion ymbelydredd a mesuryddion dognau
  • Mesur dognau a amsugnwyd a chyfradd dognau yn yr aer
  • Amcangyfrif dognau a amsugnwyd gan gleifion
  • Cynnyrch dognau nodweddiadol, dognau arwyneb mynediad a dognau effeithiol mewn radiograffeg a fflworosgopi
  • Ffactorau sy’n effeithio ar ddognau ymbelydredd
  • Amser, pellter a chysgodi i leihau dognau
  • Plant a chleifion beichiog
  • Amcangyfrif a rheoli dognau ymbelydredd i staff a’r cyhoedd
  • Meintiau dognau gweithredol
  • Dosimetreg bersonol
  • Staff beichiog

Ymbelydredd

  • Sefydlogrwydd niwclear
  • Mecanweithiau trawsnewid ymbelydrol
  • Cyflyrau ynni niwclear ac allyriadau gama
  • Gweithgaredd a dirywiad ymbelydrol
  • Ymbelydredd naturiol
  • Radioniwclidau artiffisial a’u cynhyrchu
  • Radiopharm aceuticalau a’u cynhyrchu

Delweddu radioniwclid planol

  • Adeiladwaith, swyddogaeth a gweithrediad camera gama digidol
  • Imaging collimators
  • Derbynnydd delweddau – synhwyrydd fflachiadau
  • Gwrthodiad gwasgariad
  • Delweddu statig, corff cyfan, dynamig a gated

Diogelwch mewn delweddu radioniwclid planol

  • Mesur gweithgarwch â graddnodwr radioniwclid
  • Amcangyfrif dognau a amsugnwyd gan gleifion
  • Gweithgarwch nodweddiadol a dognau effeithiol
  • >Ffactorau sy’n effeithio ar ddognau ymbelydredd
  • Amser, pellter a chysgodi i leihau dognau
  • Plant a beichiogi, beichiogrwydd a bwydo ar y fron ymhlith cleifion
  • Amcangyfrif a rheoli dognau ymbelydredd i staff a’r cyhoedd
  • Staff beichiog
  • Halogi a monitro cyfraddau dognau amgylcheddol
  • Storio, trafod a chludo sylweddau ymbelydrol
  • Storio a gwaredu gwastraff ymbelydrol

Fframwaith y DU ar gyfer diogelu rhag ymbelydredd ïoneiddio

  • Hierarchaeth argymhellion, deddfwriaeth a chanllawiau
  • Cyfiawnhau, optimeiddio a chyfyngu dognau
  • Rheoliadau Ymbelydriadau Ïoneiddio 1999 a Chod Ymarfer Cymeradwy
  • Asesu risg, cyfyngu amlygiad a monitro dognau
  • Cynghorydd Diogelu rhag Ymbelydredd a Goruchwyliwr Diogelu rhag Ymbelydredd
  • Rheolau Lleol a gweithdrefnau gweithio
  • Dynodi mannau gweithio a dosbarthu gweithwyr
  • Terfynau dognau a chyfyngiadau dognau
  • Cysurwyr a gofalwyr
  • Rheoliadau Ymbelydredd Ïoneiddio (Cysylltiad Meddygol) 2000, Nodiadau ar Ymarfer Da a gwelliant 2006
  • Deiliaid dyletswyddau a’u hyfforddiant a’u cyfrifoldebau
  • Gweithdrefnau cyflogwyr
  • Lefelau cyfeirio diagnostig
  • Cysylltiadau ar gyfer ymchwil, sgrinio iechyd a dibenion meddygol-gyfreithiol
  • Rheoliadau Meddyginiaethau (Gweinyddu Sylweddau Ymbelydrol) 1978 a 1995 a gwelliannau 2006
  • Pwyllgor Cynghori ar Weinyddu Sylweddau Ymbelydrol a Chanllawiau
  • Deddf Sylweddau Ymbelydrol 1993
  • Cofrestriad i gadw sylweddau ymbelydrol
  • Awdurdodaeth i storio a gwaredu gwastraff ymbelydrol
  • Canllawiau Meddygol a Deintyddol
  • Hysbysu ac adrodd am ddigwyddiadau ymbelydrol

Adlunio tomograffig

  • Samplo onglog a llinol o ddata taflunio
  • Adlunio iteraidd

Tomograffi gyfrifiadurol pelydr-x

  • Adeiladwaith, swyddogaeth a gweithrediad sganiwr CT
  • Sganwyr heligol ac aml-haen
  • Adlunio delweddau
  • Angiograffi CT, fflworosgopi CT a gated imaging
  • Dognau ymbelydredd i gleifion, staff a’r cyhoedd
  • Diogelwch ymbelydredd a ffactorau sy’n effeithiol ar ddognau ymbelydredd

Tomograffi gyfrifiadurol allyriad ffoton sengl

  • Adeiladwaith, swyddogaeth a gweithrediad camera gama aml-ben sy’n troi
  • Adlunio delweddau
  • SPECT/CT
  • Diogelwch ymbelydredd a ffactorau sy’n effeithiol ar ddognau ymbelydredd
  • Gweithgarwch nodweddiadol a dognau effeithiol i gleifion, staff a’r cyhoedd

Tomograffi allyriad positron

  • Adeiladwaith, swyddogaeth a gweithrediad system cylch aml synhwyrydd
  • Cael 2D a 3D
  • Adlunio delweddau
  • PET/CT
  • Diogelwch ymbelydredd a ffactorau sy’n effeithiol ar ddognau ymbelydredd
  • Gweithgarwch nodweddiadol a dognau effeithiol i gleifion, staff a’r cyhoedd

Cyseinedd magnetig niwclear

  • Momentwm troelliad niwclear onglog ac ennyd magnetig niwclear
  • Magneteiddio swmp ac effaith cryfder maes magnetig
  • Blaenoriad mewn maes magnetig a hafaliad Larmor
  • Cyseinedd gyda phylsiau amledd radio
  • Mecanweithiau ymlacio ac amseroedd ymlacio
  • Signal anwythiad dirywiad rhydd

Delweddu cyseinedd magnetig

  • Adeiladwaith, swyddogaeth a gweithrediad sganiwr MRI sy’n uwchddargludo
  • Magnetau parhaol a gwrtheddol
  • Coiliau derbyn amledd radio
  • Dilyniant pwls troelli adlais
  • Lleoliad gofodol y signal
  • Gofod-K, caffael delweddau ac adlunio delweddau
  • Technegau aml-adlais, adlais troelli cyflym ac ergyd sengl
  • Delweddu adlais graddiant – technegau sylfaenol wedi'u difetha a heb eu difetha
  • Dulliau ataliad meinwe – short TI inversion recovery (STIR), fluid attenuated inversion recovery (FLAIR) a dirlawnder braster
  • Egwyddorion sylfaenol technegau trylediad
  • Standard gadolinium extracellular space contrast agents
  • Angiograffi MR
  • Spatial misregistration, chemical shift, susceptibility, motion, llif ac arteffactau eraill

Diogelwch mewn delweddu cyseinedd magnetig

  • Maes magnetig statig – teflynnau, foltedd wedi’i ysgogi, mewnblaniadau
  • Maes ymylol a meysydd a reolir
  • Meysydd graddiant sy’n amrywio ag amser – cerrynt trolif, efelychu, dyfeisiadau wedi’u mewnblannu, sŵn acwstig
  • Meysydd amledd radio – cyfradd amsugno benodol, cynhesu
  • Diogelwch cleifion, staff a’r cyhoedd
  • Cleifion beichiog
  • Cysgodi a dyluniad ystafelloedd delweddu
  • Canllawiau Diogelwch ar gyfer Cyfarpar Delweddu Cyseinedd Magnetig â Defnydd Clinigol

Ffiseg uwchsain

  • Natur a nodweddion uwchsain
  • Lluosogi a rhyngweithiad uwchsain mewn mater
  • Gwasgariad tonnau uwchsain
  • Effaith Piezoelectric
  • Dyluniad ac adeiladwaith trawsddygiaduron uwchsain
  • Uwchsain ton barhaus a phwls
  • Siâp paladr o un trawsddygiadur ac arae onglog
  • Yr effaith Doppler

Delweddu uwchsain

  • Delweddu modd A a modd B
  • Cydadferiad ennill-amser
  • Adeiladwaith, swyddogaeth a gweithrediad sganiwr modd B amser real
  • Cael ac adlunio delweddau
  • Modd-M
  • Microswigen a chyfryngau cyferbynnu daliant gronynnau
  • Delweddu harmonig
  • Mesur llif gydag uwchsain Doppler parhaus a phwls
  • Sganiwr duplex
  • Llif lliw a delweddu Doppler pŵer

Diogelwch mewn delweddu uwchsain

  • Effeithiau ffisegol – cynhesu, ffrydio, ceudodiad a niwed mecanyddol
  • Terfynau dwysedd ac ynni
  • Mynegeion thermol a mecanyddol
  • Mesur allbwn pŵer
  • Diogelwch cleifion, staff a’r cyhoedd
  • Canllawiau diogelwch

Asesu

  1. Mae’r arholiad ar gyfer y modiwl Ffiseg yn cynnwys un papur o 40 cwestiwn amlddewis (MCQs) a bydd yn ddwy awr o hyd.
  2. Cynhelir yr arholiad mewn pum lleoliad yn y DU (Birmingham, Bryste, Caeredin, Llundain a Manceinion) a thri lleoliad y tu allan i’r (Dulyn, Hong Kong a Singapôr)
  3. Penderfynir ar safon ar gyfer llwyddiant ym mhob eisteddiad o’r arholiad wedi’i seilio ar ba mor anodd oedd y cwestiynau a ofynnwyd ac felly mi all amrywio rhwng eisteddiadau.
  4. Mae rhagor o fanylion am yr arholiad i’w cael yn y “Nodiadau Canllaw i Ymgeiswyr”, sydd wedi’u cyhoeddi ar wefan Coleg Brenhinol y Radiolegwyr (RCR) ac a anfonir at bob ymgeisydd pan dderbynnir eu cais.