Cymdeithion Meddygol (PA)

Mae cymdeithion meddygon (PAs) yn weithwyr gofal iechyd proffesiynol sy'n gweithio dan oruchwyliaeth meddyg o fewn timau amlddisgyblaethol. Nid meddygon ydyn nhw. Fel arfer, mae PAs yn dechrau fel graddedigion prifysgol gyda graddau mewn biowyddoniaeth neu wyddor bywyd neu weithwyr gofal iechyd proffesiynol. Mae'r dudalen hon yn rhoi enghreifftiau o sut y gall PAs helpu i gefnogi gwaith y tîm amlddisgyblaethol. Mae gennym ni hefyd wybodaeth i helpu sefydliadau a thimau meddygol i baratoi i integreiddio, cefnogi a datblygu rôl y PA, gan eu galluogi i ymarfer i'w potensial llawn.

Mae PAs yn ychwanegiad at dimau. Nid ydyn nhw ar draul unrhyw aelod arall o'r tîm proffesiynol gofal iechyd. Maen nhw'n gweithio ochr yn ochr â meddygon a gweithwyr gofal iechyd proffesiynol cysylltiedig i ddarparu gofal meddygol ar draws ystod o arbenigeddau mewn ymarfer cyffredinol, cymunedol ac ysbytai. Mae PAs yn gweithio gyda goruchwyliwr meddygol ymroddedig gyda chefnogaeth briodol sy'n cyd-fynd â'u gwybodaeth, profiad, hyfforddiant a chymhwysedd.

Cymdeithion Meddygol yng Nghymru

Mae GIG Cymru yn cyflogi dros 200 o gymdeithion meddygol ar draws 35 o arbenigeddau. Maent yn bresennol mewn naw ymddiriedolaeth/bwrdd iechyd ledled Cymru ac mae tua 35 o gymdeithion meddygol yn gweithio ym maes Gofal Sylfaenol.

Rheoleiddio rôl y Cydymaith Meddygol

Ers mis Rhagfyr 2024 mae PAs wedi cael eu rheoleiddio gan y Cyngor Meddygol Cyffredinol (GMC) a gallant wneud cais i ymuno â'r gofrestr. Ar gyfer PAs sy'n ymarfer ar hyn o bryd, bydd angen iddynt ymuno â'r gofrestr erbyn mis Rhagfyr 2026. Am ragor o wybodaeth, gweler y ddolen i wefan GMC.

Adolygiad Leng

Sefydlodd llywodraeth y DU adolygiad annibynnol o broffesiynau cymdeithion meddygol a chymdeithion anesthesia (AAs) yn Lloegr. Cyhoeddwyd canfyddiadau'r adolygiad yn 2025. Derbyniodd llywodraeth Cymru argymhellion yr adolygiad mewn egwyddor ac mae grŵp cynghori wedi'i sefydlu i werthuso a gweithredu'r argymhellion. Bydd y rhain yn darparu canllawiau pellach ar sut y bydd PAs ac AAs yn parhau i weithio yng Nghymru.

Am ragor o wybodaeth am adolygiad Leng a'r argymhellion, gweler y ddolen i wefan GOV.UK. 

Diwrnod ym mywyd PA

Mae'r astudiaethau achos hyn yn dangos bywyd a phrofiadau beunyddiol PAs sy'n gweithio ar draws GIG Cymru. Maent yn cynnwys manylion am y meysydd gwaith, yn ogystal ag awgrymiadau i gyd-PAs neu fyfyrwyr.