Mwy o gyfleoedd dysgu iechyd meddwl sy'n seiliedig ar ymarfer ar gyfer myfyrwyr AHP

Cyhoeddedg 23/03/2026

Mae Gwella Addysg Iechyd Cymru (AaGIC) wedi gweithio gyda phartneriaid i greu 45 o gyfleoedd dysgu newydd sy'n seiliedig ar ymarfer iechyd meddwl ar gyfer Proffesiynau Perthynol i Iechyd (AHPs) ledled Cymru. Mae'r profiadau byd go iawn hyn yn cryfhau dealltwriaeth myfyrwyr o iechyd meddwl a lles, gan eu galluogi i gefnogi pobl yn well ar draws pob lleoliad gwaith. Wedi'u halinio â Chynllun Strategol y Gweithlu Iechyd Meddwl ar gyfer Iechyd a Gofal Cymdeithasol, mae'r lleoliadau hyn yn dangos sut mae gofal integredig, wedi'i gynllunio gan y gymuned, yn gweithio'n ymarferol, gan gefnogi pobl i dderbyn y gefnogaeth gywir, yn y lle cywir, y tro cyntaf.

Mae bod yn bresennol lle darperir cymorth iechyd meddwl a lles yn rhoi cyfle i fyfyrwyr ddysgu'n uniongyrchol gan unigolion sydd â phrofiad bywyd, yn ogystal â chan y gweithwyr proffesiynol sy'n eu cefnogi. Mae'n eu helpu i feithrin dealltwriaeth, hyder a sgiliau o'r byd go iawn ac yn codi ymwybyddiaeth o gyfleoedd gyrfa ym maes iechyd meddwl ar gyfer proffesiynau perthynol i iechyd.

I gefnogi a thyfu'r cyfleoedd lleoliad hyn, mae partneriaethau newydd wedi'u sefydlu ledled Cymru. Mae'r cydweithrediadau hyn yn helpu i greu profiadau dysgu mwy ystyrlon ac o ansawdd uchel i fyfyrwyr. Mae lleoliadau sydd mewn datblygiad yn cynnwys:

• Iechyd a Gofal Digidol Cymru
• The Rainbow Foundation
• Ivolve
• Mind Gogledd Ddwyrain Cymru
• Tîm Gwella Iechyd BIPBC
• Age Cymru Dyfed
• Iechyd Meddwl i Gyn-filwyr
• Coleg Adfer Caerdydd a'r Fro
• Outside Lives
• Banc bwyd Wrecsam
• Tîm Fframwaith NYTH / NEST yn Llywodraeth Cymru.

Adborth myfyrwyr

Disgrifiodd myfyrwyr sut mae eu profiadau wedi cynyddu eu hymwybyddiaeth o swydd gweithiwr proffesiynol perthynol i iechyd ym maes iechyd meddwl a'u bwriad i wneud hynny:
"Byddai hon yn swydd freuddwyd i mi. Mae wir wedi agor fy llygaid i yrfa ym maes iechyd meddwl" 

Disgrifiodd y myfyrwyr sut mae'r sgiliau a ddatblygwyd yn drosglwyddadwy i gefnogi iechyd meddwl a lles pobl, lle bynnag y byddant yn gweithio yn y dyfodol:
“Rwy’n falch iawn fy mod wedi cael y cyfle i wneud y lleoliad hwn oherwydd mae iechyd meddwl ym mhobman. Nid yw mewn un ward yn unig, un Uned Iechyd Meddwl Oedolion Hŷn nac un Ysbyty Iechyd Meddwl. Pe bawn i'n gweithio yn yr adran cleifion allanol, fyddwn i ddim yn nerfus nawr ynglŷn â thrin rhywun ag unrhyw fath o gyflwr iechyd meddwl.”

Disgrifiodd y myfyrwyr sut mae'r lleoliad wedi cynyddu eu hymwybyddiaeth o wasanaethau'r trydydd sector a'u bwriad i weithio mewn ffordd fwy integredig yn y dyfodol:
“Fel ymarferydd yn y dyfodol, roedd yn hynod ddefnyddiol i mi ddysgu mwy am wasanaethau’r trydydd sector. Byddaf yn bendant yn cyfeirio cleifion a'u gofalwyr at Age Cymru Dyfed, gan weld pa mor angerddol yw'r tîm am eu cenhadaeth.”

Disgrifiodd myfyrwyr faint roedden nhw'n gwerthfawrogi gallu bod yn rhan o'r gofal a ddarperir gan sefydliad trydydd sector, gan eu galluogi i weld y budd i'r person:
“Yr ymweliad cartref oedd y rhan a fwynheais fwyaf gan iddo fy helpu i ddeall mwy am frwydrau gofalwyr ac roedd yn ymddangos eu bod nhw wir yn gwerthfawrogi’r gefnogaeth maen nhw wedi’i derbyn gan y gwasanaeth, y tosturi, y caredigrwydd a sgwrs gyda rhywun sy’n barod i wrando. Roeddwn i’n gallu dweud ei fod yn golygu llawer iddyn nhw pan ymwelwyd â nhw ac roedd yn brofiad ystyrlon i mi hefyd, gallu bod yn rhan ohono.” 

Adborth hwylusydd lleoliadau

Roedd sefydliadau'r trydydd sector yn gwerthfawrogi'r gwaith prosiect a wnaed gan fyfyrwyr, gan eu galluogi i elwa o arbenigedd AHP.

Dywedodd arweinydd gweithredol yn the Rainbow Foundation:
“Roedd gweithio mewn partneriaeth â myfyriwr AHP yn wych, fe gynorthwyodd i adolygu’r cynnig maethol sydd gennym trwy ein gwasanaeth prydau ar glud a phrydau dyddiol o fewn y canolfannau dydd. Rhoddodd ei mewnwelediad lawer i ni feddwl amdano a chaniatáu inni wneud rhai gwelliannau i ryseitiau a dyluniad bwydlenni. O weithio gyda thîm y gegin yn uniongyrchol i ymgysylltu â phobl hŷn sy'n defnyddio ein gwasanaethau i gael eu hadborth, cyfathrebodd ein myfyrwraig yn dda â phawb y bu'n gweithio gyda nhw a rhoddodd adroddiad cyflawn inni ei ddefnyddio.

Mae gan sefydliadau’r trydydd sector ran fawr i’w chwarae yn y sector iechyd a gofal cymdeithasol ac rydym wrth ein bodd yn cynnig cyfleoedd i’r rhai sy’n paratoi ar gyfer gyrfa o fewn y GIG i brofi’r hyn sydd gennym i’w gynnig yn ein cymunedau.”

Adborth goruchwylwyr y bwrdd iechyd

Fel arfer, caiff myfyrwyr eu goruchwylio gan addysgwyr proffesiynol perthynol i iechyd y bwrdd iechyd sy'n gwerthfawrogi'r persbectif  y mae profiadau dysgu o'r fath yn ei ddarparu.

Dywedodd addysgwr ymarfer bwrdd iechyd ym Mae Abertawe:
“Roedd cael myfyrwyr ar leoliad amgen yn Hwb Dementia Abertawe yn gyfle gwych i hybu cysylltiadau’r bwrdd iechyd â’r trydydd sector. Rhoddodd ddealltwriaeth ehangach i'r myfyrwyr o wasanaethau'r trydydd sector a'u rôl. Cafodd y myfyrwyr gyfle i dreulio amser yn siarad â staff, gwirfoddolwyr a defnyddwyr gwasanaeth ac i ddatblygu eu sgiliau cyfathrebu. Cawsant fwy o gipolwg ar yr effeithiau cael diagnosis o ddementia a byw gyda dementia.

Yn ystod y lleoliad, cyd-gynhyrchodd y myfyrwyr adnodd ymarferol y gellid ei ddefnyddio gan yr Adran Ddeieteg a'r Hwb Dementia. Gwnaethant awgrymiadau hefyd ar gyfer gwaith ar y cyd y gallem ei gynnwys â'r Hwb. Roedd y profiad cyfan yn teimlo'n gydweithredol, yn greadigol ac yn wirioneddol ddefnyddiol i bawb a oedd yn rhan ohono.”

Dywedodd Simon Cassidy, Pennaeth Profiad a Gwella Lleoliadau yn AaGIC:

“Mae’r gwaith hwn yn hanfodol i sicrhau bod myfyrwyr yn cael mynediad at gyfleoedd dysgu ar draws ystod amrywiol o leoliadau iechyd a gofal, i weld sut mae gwasanaethau’n gweithredu ac yn bwysicaf oll, i ddeall yn well anghenion iechyd a gofal y poblogaethau y byddant yn mynd ymlaen i’w gwasanaethu.”

I ddysgu mwy cysylltwch â Hwyluswyr Addysg Ymarfer Proffesiynau Perthynol i Iechyd AaGIC .