Lansio pecyn cymorth blynyddoedd cynnar ar gyfer gweithwyr proffesiynol perthynol i iechyd

Cyhoeddwyd 09/10/2023

Mae Pecyn Cymorth Atal y Blynyddoedd Cynnar wedi’i greu i gefnogi Gweithwyr Proffesiynol Perthynol i Iechyd (AHP) i fynd i’r afael ag anghydraddoldebau iechyd ar gyfer cenedlaethau’r dyfodol.

Mae’r pecyn cymorth hwn ar gyfer AHPs sy’n gweithio gyda phobl ifanc 0-7 oed. Gall hefyd fod yn berthnasol yn ehangach, gan gynnwys ar gyfer pobl sy'n gweithio gyda phobl ifanc, mamau beichiog neu deuluoedd. Mae’r cynnwys yn addas i’w ddefnyddio ar bob lefel gyrfa, gan gynnwys myfyrwyr, dechreuwyr newydd, ymarferwyr profiadol ac arweinwyr tîm/sefydliad. Ei nod yw helpu gweithwyr proffesiynol perthynol i iechyd i nodi a gwneud y mwyaf o ffyrdd o wella iechyd a mynd i'r afael ag anghydraddoldebau iechyd fel unigolion a thimau.

Mae anghydraddoldebau iechyd a gofal ledled Cymru a’r DU yn cynyddu ac wedi’u gwaethygu gan y pandemig a’r heriau cysylltiedig. Disgrifir anghydraddoldebau iechyd fel 'gwahaniaethau annheg y gellir eu hosgoi mewn iechyd ar draws poblogaethau a gwahanol grwpiau o fewn cymdeithas' (Cronfa'r Brenin, 2022). Mae anghydraddoldebau cymdeithasol, amgylcheddol ac economaidd yn niweidio iechyd a lles ein cymunedau.

Mae gan Weithwyr Proffesiynol Perthynol i Iechyd (AHPs) ran bwysig i'w chwarae wrth fynd i'r afael ag anghydraddoldebau iechyd. Er mwyn helpu i sicrhau cymdeithas iachach a thecach mae angen i ni fabwysiadu agwedd gwrs bywyd gan ganolbwyntio ar y blynyddoedd cynnar. Mae hyn yn rhoi’r dechrau gorau mewn bywyd i bob plentyn ac yn sicrhau bod eu hanghenion a’u hawliau’n cael eu diwallu. Gall anfantais ddechrau cyn geni a chronni dros gwrs bywyd. Gan weithio yn y blynyddoedd cynnar, mae gan bob un ohonom le i wneud newidiadau bach i godi ymwybyddiaeth, gweithredu ac eiriol dros leihau anghydraddoldebau iechyd. Gall hyn gael effaith gadarnhaol ar iechyd y genhedlaeth nesaf (Cronfa’r Brenin, 2021).

Amlygir pwysigrwydd hanfodol buddsoddi yn ein cenhedlaeth i’r dyfodol yn yr Adroddiad ‘Build Back Fairer’ (Marmot, 2020):

Mae plentyndod cynnar yn amser hollbwysig ar gyfer datblygu canlyniadau bywyd hwyrach, gan gynnwys iechyd. Mae tystiolaeth yn dangos bod cysylltiad agos rhwng profiadau cadarnhaol yn gynnar mewn bywyd a pherfformiad gwell yn yr ysgol, datblygiad cymdeithasol ac emosiynol gwell, canlyniadau gwaith gwell, incwm uwch a gwell iechyd gydol oes, gan gynnwys disgwyliad oes hirach.

I’r gwrthwyneb, mae profiadau llai cadarnhaol yn gynnar mewn bywyd, yn enwedig profiadau o adfyd, yn perthyn yn agos i lawer o ganlyniadau hirdymor negyddol: tlodi, diweithdra, digartrefedd, ymddygiadau afiach ac iechyd meddwl a chorfforol gwael.

Mae’r pecyn cymorth wedi’i ddylunio gan ganolbwyntio ar Gymru. Fodd bynnag, bydd llawer o’r cynnwys yn berthnasol ledled y DU: cyfeiriwch at eich polisi cenedlaethol lle bo’n berthnasol. Mae’n adeiladu ar ymrwymiadau yn Fframwaith Strategol Iechyd y Cyhoedd AHP y DU 2019-2024. pdf (ahpf.org.uk). Mae’r pecyn cymorth hwn yn defnyddio’r egwyddorion arweiniol a nodir yn Fy rôl i fynd i’r afael ag anghydraddoldebau iechyd: fframwaith ar gyfer gweithwyr proffesiynol perthynol i iechyd | Cronfa'r Brenin (kingsfund.org.uk) gyda ffocws ar y blynyddoedd cynnar. Mae'r fframwaith yn edrych ar chwe agwedd ar ymarfer y gallwn eu hystyried mewn perthynas â'n rôl unigryw ein hunain wrth fynd i'r afael ag anghydraddoldebau iechyd.

Beth bynnag yw ein rôl, gallwn wneud gwahaniaeth wrth fynd i’r afael ag anghydraddoldebau iechyd a gwella iechyd ein poblogaeth. Bydd dechrau gyda’n cenhedlaeth ieuengaf yn adeiladu ar gyfer y dyfodol. Gallai hyn fod yn codi ein hymwybyddiaeth ein hunain ac ymwybyddiaeth cydweithwyr, cael sgwrs am fynd i’r afael â phenderfynyddion ehangach iechyd. Gallai hyn hefyd olygu siarad mewn cyfarfod, dylanwadu ar gynllun gwasanaethau neu eiriol dros newidiadau ehangach. Cofiwch, mae pob ychydig yn helpu.