Datblygu'r agenda atal a llwybrau gyrfa ar gyfer nyrsys deintyddol

Mae nyrsys deintyddol yn chwarae rhan allweddol yn y gwaith o ddarparu gofal deintyddol diogel o ansawdd uchel ledled Cymru. Wrth i wasanaethau wynebu galw cynyddol, pwysau ar y gweithlu a chymhlethdod cynyddol cleifion, mae cefnogi gweithlu nyrsio deintyddol hyderus, medrus a gwerthfawr yn ganolog i sicrhau gofal cynaliadwy. Mae archwiliad AaGIC o dirwedd hyfforddi nyrsio deintyddol, fel rhan o'r Cynllun Gweithlu Deintyddol Strategol, wedi nodi cadw'r gweithlu fel blaenoriaeth allweddol.

Mae argymhellion AaGIC wedi'u cynllunio i gryfhau cadw staff, datblygu llwybrau gyrfa clir ac ymgorffori atal fel rhan graidd o'r rôl. Mae hyn yn cyd-fynd â fframweithiau polisi ehangach Llywodraeth Cymru a chyfeiriad  cenedlaethol ar gyfer gwasanaethau deintyddol.

Y nod yw cefnogi dull tîm cyfan cryfach o ofal cleifion, gan gefnogi iechyd y geg da ac atal ledled Cymru, wrth wella gweithio amlddisgyblaethol o fewn timau deintyddol.

Mae nyrsys deintyddol yn chwarae rhan allweddol yn yr agenda atal

Mae rhaglen Addysg Iechyd y Geg AaGIC, a lansiwyd yn 2022, bellach wedi cefnogi tair carfan ac wedi galluogi 23 o nyrsys deintyddol i gymhwyso fel Addysgwyr Iechyd y Geg. Mae'r rhaglen yn gwella iechyd y geg cleifion yn uniongyrchol drwy alluogi nyrsys deintyddol i ddarparu addysg sy'n canolbwyntio ar atal, wrth ddatblygu eu llwybrau gyrfa a chynyddu eu cyfraniad at ofal sy'n canolbwyntio ar y claf.

Gyda atal yn flaenoriaeth genedlaethol ac yn ganolog i ddiwygio contractau, mae cefnogi cleifion i edrych ar ôl eu hiechyd y geg yn parhau i fod yn rhan hanfodol o ddarparu gofal deintyddol effeithiol. Yng Nghymru, mae diwygio contractau deintyddol yn cael ei ddatblygu gyda Llywodraeth Cymru, gan ganolbwyntio mwy ar atal a chymysgedd sgiliau effeithiol ar draws timau. Bydd AaGIC yn adeiladu ar y rhaglen Addysg Iechyd y Geg bresennol drwy ymgorffori hyfforddiant atal sefydledig fel Gwneud i waith ataliol weithio'n ymarferol (MPWiP) a chymwyseddau clinigol ar gyfer mesur indecsau plac a gwaedu. Mae hyn hefyd yn cynnwys sgiliau ymarferol fel rhoi farnais fflworid a monitro am arwyddion cynnar o glefyd.

Bydd y rhaglen fodiwlaidd hon yn cynnig model hyfforddi atal modern, sydd o ansawdd uchel ac yn gynaliadwy. Mae'n ehangu cyfleoedd dyletswyddau estynedig, yn gwella sgiliau ataliol ac arweinyddiaeth o fewn rolau, ac yn cyfrannu at well boddhad swydd, gwell cefnogaeth i gleifion a chadw gweithlu cryfach.

Gweledigaeth hirdymor

Gweledigaeth hirdymor AaGIC yw i bob practis deintyddol yng Nghymru gael Hyrwyddwr Iechyd y Geg - nyrs ddeintyddol sy'n arwain, hyrwyddo ac yn ymgorffori addysg iechyd y geg sy'n canolbwyntio ar atal ac yn seiliedig ar dystiolaeth o fewn y tîm ac ar draws gofal cleifion. Nod y rôl yw:

• Arwain a chryfhau dulliau atal tîm cyfan ac addysg iechyd y geg sy'n seiliedig ar dystiolaeth
• Chwarae rhan weithredol mewn rhwydwaith cenedlaethol o Hyrwyddwyr Iechyd y Geg i rannu dysgu, ysgogi gwelliant a meithrin gallu arweinyddiaeth

Tystiolaeth o effaith a'r hyn sydd angen i ni ei ddeall yn well

• Mae 23 o nyrsys deintyddol wedi cwblhau'r rhaglen hyd yn hyn
• Mae dwy nyrs o'r garfan ddiweddaraf wedi symud ymlaen i rolau Addysgwr Iechyd y Geg o fewn Cynllun Gwên (D2S) a Gwen am Byth (GAB), y rhaglenni iechyd y geg cenedlaethol ar gyfer plant a phobl hŷn yng Nghymru.
• Mae eraill wedi sefydlu clinigau dan arweiniad nyrsys deintyddol sy'n darparu addysg iechyd y geg yn ôl cyfarwyddyd deintydd mewn lleoliadau gwasanaeth deintyddol cymunedol a chyffredinol.

Wrth i'r gwaith hwn barhau i dyfu, bydd addysg iechyd y geg fwy cyson ac o ansawdd uchel yn helpu cleifion i gynnal a rheoli eu hiechyd y geg yn fwy effeithiol.

Wrth i'r rhaglen ehangu, bydd AaGIC yn gweithio gyda phartneriaid a thimau deintyddol i ddeall yn well:

• sut mae sgiliau gwell yn dylanwadu ar brofiad cleifion a chanlyniadau atal
• sut mae gweithgaredd dan arweiniad nyrsys yn cefnogi modelau gofal sy'n seiliedig ar dimau a chydnerthedd gwasanaeth
• beth sy'n helpu nyrsys deintyddol i gymhwyso dyletswyddau estynedig ar draws gwahanol leoliadau
• sut y gall y rhaglen esblygu i sicrhau gweithlu cynaliadwy, sy'n barod ar gyfer atal ar gyfer y dyfodol

Lleisiau o'r sector

Kirstie Moons, Deon Deintyddol Ôl-raddedig, AaGIC
“Rwyf wrth fy modd bod AaGIC yn gallu datblygu a darparu’r hyfforddiant pwysig ac amserol hwn i’r gweithlu. Mae hyn yn cyd-fynd yn agos â'r newidiadau mewn diwygio contractau deintyddol, a'r dyheadau i ddefnyddio cymysgedd sgiliau yn effeithiol wrth gefnogi cleifion i reoli eu hiechyd y geg. Bydd datblygu’r rolau hyn yn cefnogi gweithio amlddisgyblaethol, gan ymgorffori atal o fewn gofal deintyddol , a chefnogi hunanofal cleifion.”

Nicola Stockford, Arweinydd Hylendid Deintyddol, Therapi ac Atal, AaGIC

“Rydym yn dod ag Addysg Iechyd y Geg a Gwneud i waith ataliol weithio'n ymarferol at ei gilydd mewn un rhaglen integredig - gan roi addysg i gleifion yn gyflymach a chryfhau rôl y nyrs ddeintyddol. Bydd datblygu rôl Hyrwyddwr Iechyd y Geg yn cefnogi defnyddio sgiliau ac arweinyddiaeth effeithiol, gan sicrhau bod negeseuon atal a gyflwynir i dimau a chleifion yn gydnaws, yn gywir ac yn gyfredol.

Dyfyniadau gan ddysgwyr
“Mae’r rhaglen hon wedi agor drysau i mi yn broffesiynol. Rwy'n falch o fod yn rhan o gymuned gynyddol o addysgwyr iechyd y geg yng Nghymru.”- Nyrs Ddeintyddol, Casnewydd

“Gwnaeth cael mynediad at siaradwyr arbenigol y profiad dysgu mor ddiddorol. Nid dim ond theori oedd hi - roedd hi'n wybodaeth ymarferol, go iawn rwy'n ei defnyddio bob dydd.” - Nyrs Ddeintyddol, Caerdydd

Edrych ymlaen - adeiladu gweithlu deintyddol cryfach i Gymru

Drwy foderneiddio'r cynnig hyfforddiant i nyrsys deintyddol, mae AaGIC a phartneriaid yn helpu i gryfhau gweithlu deintyddol sy'n canolbwyntio ar y dyfodol ac sy'n cael ei arwain gan atal yng Nghymru. Mae'r gwaith hwn yn cefnogi mynediad gwell i gleifion, mwy o wydnwch i wasanaethau a gweithlu sydd wedi'i gyfarparu ar gyfer yr heriau sydd i ddod.

Bydd AaGIC yn parhau i gydweithio'n agos â thimau deintyddol, darparwyr addysg a phartneriaid gwasanaeth i fireinio a gweithredu'r argymhellion hyn, gan ddefnyddio mewnwelediadau o'r byd go iawn i gefnogi datblygiad gweithlu nyrsio deintyddol hyderus a galluog ar gyfer y dyfodol.

I gael rhagor o wybodaeth am y rhaglen neu gyfleoedd sydd ar ddod, gall timau deintyddol gysylltu â thîm Gweithlu Deintyddol AaGIC yn HEIW.DentalNurseTraining@wales.nhs.uk