Mae'r wefan hon yn cael ei datblygu ar hyn o bryd ac efallai na fydd rhai nodweddion ar gael dros dro.
Diolch am eich amynedd wrth i ni weithio i wella eich profiad.
Gan Sian Richards, Cyfarwyddwr Gweithredol Digidol, Data ac Ymgysylltu, AaGIC
Nid technoleg yn unig sy’n trawsnewid gwasanaethau. Pobl sy’n gwneud hynny hefyd.
Drwy gydol fy ngyrfa yn GIG Cymru, boed yn gweithio mewn gwasanaethau gweithredol rheng flaen, ailgynllunio gwasanaethau neu rolau arweinyddiaeth ddigidol, dyna'r wers bwysicaf rydw i wedi'i dysgu.
Mae trawsnewid digidol yn llwyddo pan fydd y gweithlu'n barod i newid, nid dim ond pan fydd y dechnoleg yn barod i'w defnyddio.
Gallwn fuddsoddi mewn systemau, seilwaith ac arloesedd, ond oni bai bod staff yn teimlo'n hyderus, eu bod yn cael eu cefnogi ac yn gallu gweithio'n wahanol, bydd trawsnewid bob amser yn gyfyngedig. Dw i'n meddwl mai dyna un o'r gwersi mwyaf y mae sefydliadau gofal iechyd yn parhau i'w dysgu, nid yn unig yng Nghymru, ond yn rhyngwladol.
A dyna pam mae parodrwydd y gweithlu mor bwysig.
Mae gallu digidol yn dod yn fwyfwy pwysig ar draws pob rhan o GIG Cymru.
P'un a yw rhywun yn gweithio ym maes gofal cleifion uniongyrchol, darpariaeth weithredol, cynllunio'r gweithlu, addysg, arweinyddiaeth neu weinyddiaeth, mae offer a thechnolegau digidol yn rhan gynyddol o fywyd gwaith bob dydd.
Ar yr un pryd, mae cyflymder y newid yn parhau i gyflymu. Mae deallusrwydd artiffisial, awtomeiddio a thechnolegau sy'n seiliedig ar ddata yn dechrau ail-lunio sut mae gwasanaethau'n gweithredu a sut mae penderfyniadau'n cael eu gwneud ar draws systemau gofal iechyd.
Ond nid yw cyflwyno technoleg newydd o reidrwydd yn gwella gwasanaethau.
Rydym i gyd wedi gweld enghreifftiau lle mae systemau wedi cael eu cyflwyno gydag uchelgais enfawr, ond heb ddigon o ymgysylltiad â'r gweithlu, meithrin gallu na chefnogaeth o amgylch ymddygiadau a mabwysiadu. Yn y sefyllfaoedd hynny, gall trawsnewid ddod yn rhwystredig i staff yn hytrach na ffordd i’w galluogi.
Mewn gwirionedd, nid yw rhai o'r rhwystrau mwyaf i newid yn dechnegol o gwbl. Maent yn sefydliadol, ymddygiadol a diwylliannol.
Mae hyder, mabwysiadu, arweinyddiaeth a pharodrwydd i newid yn penderfynu fwyfwy a yw buddsoddiad digidol yn wirioneddol yn trosi'n ofal gwell, profiad staff gwell a gwasanaethau mwy cynaliadwy.
Ar ôl gweithio mewn amgylcheddau gweithredol yn gynharach yn fy ngyrfa, rwy'n deall pa mor llethol y gall newid deimlo weithiau , yn enwedig pan fydd gwasanaethau eisoes dan bwysau. Mae'r rhan fwyaf o staff y GIG yn hynod o addasadwy a gwydn, ond mae addasrwydd yn dal i fod angen amser, cefnogaeth a hyder.
I mi, dyma pam na all gallu digidol eistedd ar ymylon trafodaethau trawsnewid fel mater TG yn unig mwyach. Mae bellach yn fater datblygu'r gweithlu a'r sefydliad i GIG Cymru yn ei hanfod.
Mewn amgylchedd gofal iechyd sydd dan bwysau eithriadol, mae helpu staff i weithio'n hyderus ac yn effeithiol gydag offer digidol hefyd yn dod yn fwyfwy pwysig ar gyfer cynaliadwyedd y gweithlu, cynhyrchiant a gwydnwch gwasanaethau.
Mae hwn wedi llywio datblygiad y Fframwaith Gallu Digidol (DCF) yn Addysg a Gwella Iechyd Cymru (AaGIC), a lansiwyd yn genedlaethol yn 2024 fel rhan o'n rhaglen ehangach Adeiladu Gweithlu sy'n Barod yn Ddigidol .
Cynlluniwyd y fframwaith i helpu unigolion a sefydliadau i ddeall gallu digidol yn well ar draws y gweithlu, nid yn unig o ran sgiliau technegol, ond hefyd ymddygiadau, hyder ac arweinyddiaeth.
Yn bwysig, mae gallu digidol yn llawer ehangach nag y mae llawer o bobl yn ei dybio ar y dechrau. Mae'n cynnwys cyfathrebu, cydweithio, arweinyddiaeth, arloesedd, llythrennedd data, lles, proffesiynoldeb a'r gallu i addasu'n hyderus i ffyrdd newydd o weithio.
Ers ei lansio, mae mwy na 2,500 o staff ar draws GIG Cymru wedi cwblhau'r fframwaith, gan roi llinell sylfaen genedlaethol bwysig o allu digidol inni.
Ond efallai mai un o'r pethau mwyaf gwerthfawr y mae'r gwaith hwn wedi'i ddangos i ni yw nad yw gallu digidol yn meddwl yr un peth i bawb.
Mae angen gallu digidol ar seiciatrydd ymgynghorol a chlerc ward, ond nid yr un gallu. Mae gwahanol broffesiynau, gwasanaethau a lleoliadau gofal angen gwahanol lefelau o hyder, ymddygiadau, gwybodaeth a chefnogaeth.
Efallai bod hynny'n swnio'n amlwg, ond mae'n cynrychioli newid pwysig mewn meddwl.
Yn rhy aml, mae rhaglenni gallu digidol wedi canolbwyntio ar ddatblygu sgiliau generig yn hytrach na chydnabod realiti gwahanol amgylcheddau gweithredol a rolau gweithlu. Nid oes angen fframwaith arall ar staff sy'n teimlo'n ddatgysylltiedig â realiti gweithredol. Yr hyn sydd ei angen arnyn nhw yw rhywbeth ymarferol, perthnasol ac ystyrlon i'r gwaith maen nhw'n ei wneud bob dydd.
Rwy'n credu, os ydym wir eisiau i drawsnewid lwyddo, fod yn rhaid i ni roi'r gorau i feddwl am allu digidol fel ymarfer cydymffurfio a dechrau meddwl amdano fel rhan o ddatblygu'r gweithlu modern.
Dechreuodd y Fframwaith Gallu Digidol yn wreiddiol fel offeryn hunanasesu a meincnodi. Ond nid yw mesur yn unig yn ddigon.
Y cyfle go iawn nawr yw symud o fesur gallu i adeiladu gallu ar draws GIG Cymru mewn ffordd sy'n ymarferol, yn benodol i rôl ac wedi'i hymgorffori yn y broses o drawsnewid y gweithlu yn ehangach.
Mae'r cam nesaf hwn o'r rhaglen yn rhywbeth rwy'n teimlo'n arbennig o angerddol amdano oherwydd ei fod yn ein symud ni y tu hwnt i asesu er mwyn asesu a thuag at rywbeth llawer mwy ystyrlon a chynaliadwy.
Un o'r datblygiadau pwysicaf yn y gwaith hwn yw cyflwyno model gallu graddol sy'n cydnabod bod gofynion gallu digidol yn amrywio ar draws proffesiynau, gwasanaethau a lefelau cyfrifoldeb.
Mewn termau syml:
y gallu cywir, ar gyfer y rôl gywir, ar y lefel gywir.
Mae hyn yn bwysig oherwydd ei fod yn caniatáu i sefydliadau symud i ffwrdd o ddisgwyliadau gallu generig a thuag at ddull mwy realistig a chefnogol o ddatblygu'r gweithlu.
Ochr yn ochr â hyn, mae'r rhaglen yn esblygu o amgylch sawl maes cysylltiedig gan gynnwys dysgu a datblygu, newid ymddygiadol a diwylliannol, profiad defnyddwyr, ymgysylltu a mewnwelediad i'r gweithlu.
Yn y pen draw, rydym yn ceisio adeiladu rhywbeth sy'n helpu sefydliadau i greu'r amodau ar gyfer mabwysiadu hyderus a newid cynaliadwy, yn hytrach na dim ond fframwaith arall y mae staff yn teimlo'n rhwymedig i'w gwblhau.
Mae'r sgwrs gynyddol ynghylch deallusrwydd artiffisial mewn gofal iechyd yn atgyfnerthu pam mae'r gwaith hwn yn bwysig.
Mae gan AI botensial enfawr i gefnogi darpariaeth gofal iechyd, cynhyrchiant y gweithlu a thrawsnewid gwasanaethau. Ond bydd mabwysiadu llwyddiannus yn dibynnu'n fawr ar hyder, dealltwriaeth a pharodrwydd y gweithlu.
Nid yw hyn yn ymwneud â gwybodaeth dechnegol yn unig. Mae'n ymwneud â helpu staff i deimlo'n gallu ymgysylltu â thechnolegau sy'n dod i'r amlwg yn feirniadol, yn ddiogel ac yn hyderus. Mae'n ymwneud â chefnogi arweinwyr i ddeall goblygiadau newid i'r gweithlu a helpu sefydliadau i greu diwylliannau lle mae chwilfrydedd, dysgu ac addasrwydd yn cael eu hannog.
Rwy'n credu'n gryf y bydd parodrwydd y gweithlu yn penderfynu fwyfwy a yw buddsoddiad digidol a deallusrwydd artiffisial yn gwella gofal a phrofiad staff yn wirioneddol yn y blynyddoedd i ddod.
Un o'r gwersi pwysicaf rydw i wedi'u dysgu trwy waith trawsnewid digidol yw nad yw timau digidol cryf ar eu pen eu hunain yn ddigon.
Wrth gwrs, mae angen gweithwyr proffesiynol digidol medrus iawn arnom. Mae eu harbenigedd yn hanfodol i ddylunio a chefnogi systemau gofal iechyd modern.
Ond dim ond os yw'r gweithlu ehangach yn barod i'w dderbyn, ei fabwysiadu a'i ddefnyddio'n hyderus yn ymarferol y mae eu gwaith yn cyflawni effaith wirioneddol.
Yn y pen draw, mae hyn yn her i'r system gyfan.
Mae'n gofyn am gydweithio ar draws sefydliadau, proffesiynau a gwasanaethau'r GIG ledled Cymru, ochr yn ochr ag ymgysylltu ystyrlon â staff ac arweinwyr ar bob lefel. Mae hefyd yn ein herio i feddwl yn wahanol am gynllunio'r gweithlu, datblygiad proffesiynol a diwylliant sefydliadol.
Yn AaGIC, rydym yn parhau i ddatblygu'r gwaith hwn ar y cyd â byrddau iechyd, ymddiriedolaethau, prifysgolion a phartneriaid cenedlaethol ledled Cymru. Os yw hyn am weithio yn y tymor hir, mae angen i sefydliadau deimlo perchnogaeth wirioneddol ohono.
Rydym eisoes yn gweld gwerth y math hwn o weithio cydgysylltiedig. Er enghraifft, mae Addysg a Gwella Iechyd Cymru wedi bod yn gweithio'n agos gydag Iechyd a Gofal Digidol Cymru i alinio ein modelau gallu gweithlu priodol. Bydd dod â'r gwaith hwn at ei gilydd yn helpu i greu dull mwy cyson ar draws GIG Cymru, lleihau dyblygu a gwneud defnydd gwell o adnoddau ac arbenigedd a rennir.
Rwyf hefyd yn hynod falch bod Vicki Hayman-Teear, ein Pennaeth Sgiliau a Gallu Digidol, bellach yn arwain cam nesaf y rhaglen hon yn genedlaethol. Mae gan Vicki brofiad sylweddol o drawsnewid gweithredol, digidol ac ailgynllunio'r gweithlu, ochr yn ochr ag angerdd gwirioneddol dros newid gweithlu ymarferol. Gyda chefndir mewn nyrsio a phrofiad ymarferol o arwain gwasanaethau a thrawsnewid digidol o fewn GIG Cymru, mae hi'n dod â hygrededd ac egni i'r gwaith hwn a bydd yn chwarae rhan bwysig wrth helpu sefydliadau i ymgorffori gallu digidol yn ystyrlon o fewn gwasanaethau a thimau. Mae hi'n arbennig o angerddol am sicrhau bod y gwaith hwn yn parhau i fod yn ymarferol, yn canolbwyntio ar bobl ac wedi'i ymgorffori yn natblygiad y gweithlu o ddydd i ddydd wrth i'r rhaglen barhau i esblygu.
I mi, nid yw'r gwaith hwn erioed wedi bod yn ymwneud â thechnoleg yn unig.
Mae'n ymwneud â chefnogi pobl.
Mae'n ymwneud â helpu staff i deimlo'n hyderus ac yn abl mewn amgylchedd sy'n newid yn gyflym.
Ac yn y pen draw, mae'n ymwneud â chreu'r amodau lle gall trawsnewid digidol wella gofal i bobl Cymru mewn gwirionedd.