Neidio i'r prif gynnwy

Dewch i gwrdd â'r Cymrodyr Arweinyddiaeth

Mae wythfed flwyddyn rhaglen Cymrodyr Hyfforddiant Arweinyddiaeth Glinigol Cymru (WCLTF), sy’n cael ei redeg gan Addysg Iechyd a Gwella Cymru (AaGIC), yn gweld y Cymrodyr newydd yn datblygu eu sgiliau arweinyddiaeth glinigol drwy ymgymryd â phrosiectau gofal iechyd arloesol.

Mae'r gymrodoriaeth yn rhaglen flwyddyn o hyd y tu hwnt i hyfforddiant ar gyfer meddygon, deintyddion, fferyllwyr ac optometryddion. Mae'r cyfle unigryw hwn yn rhoi hyfforddiant a phrofiad ymarferol i Gymrodyr mewn arweinyddiaeth a rheolaeth glinigol. Nod y cynllun yw recriwtio a datblygu arweinwyr clinigol mwyaf uchelgeisiol y dyfodol.

Marc Edwards
Ganwyd Dr Marc Edwards yng Nghaerdydd a chafodd ei fagu yn ne Cymru. Graddiodd o Brifysgol Caerdydd yn 2013 ar ôl cymhwyso mewn Niwrowyddoniaeth Wybyddol ym Mhrifysgol Bangor yn 2011. Gan fwyaf, mae Marc wedi gweithio mewn ysbytai ar draws de Cymru yn ystod ei hyfforddiant meddygol sylfaen a chraidd ac enillodd ei gymhwyster MRCP yn 2016. Cyn dechrau hyfforddiant arbenigol mewn Niwroleg, treuliodd Marc flwyddyn fel cymrawd addysgu clinigol mewn Niwrowyddoniaeth a Thystysgrif Ôl-raddedig mewn Addysg Feddygol.

Mae gan Marc ddiddordeb arbennig mewn Niwroleg Wybyddol a Meddygaeth Niwrofasgwlaidd. Ar hyn o bryd, mae ei swyddi’n cynnwys bod yn gynrychiolydd rhanbarthol Cymru i Gymdeithas Hyfforddeion Niwrolegol Prydain a Chymrawd BASP; Take Up Stroke i Gymru.

Y tu hwnt i feddygaeth, mae gan Marc ddiddordeb brwd mewn pêl-droed, ond mae’n mwynhau rhedeg a seiclo hefyd.

Yn ystod y 12 mis nesaf, bydd Marc yn gweithio gyda NWIS, gan edrych ar y safonau sy’n ofynnol ar gyfer rhannu gwybodaeth gywir am feddyginiaethau rhwng systemau – cam pwysig yn natblygiad presgripsiynu electronig.

Kate Richards

Mae Dr Kate Richards yn hyfforddai arbenigol mewn Llawdriniaeth Blastig yn y de-orllewin ar hyn o bryd. Cwblhaodd ei gradd feddygol yng Ngholeg Queens, Caergrawnt. Ochr yn ochr â’i hastudiaethau meddygol, datblygodd Kate sgiliau cocsio gyda chlwb cychod ei Choleg a threuliodd dair blynedd yn cystadlu gyda chlwb cychod menywod y Brifysgol. Ar ôl cwblhau ei gradd, symudodd Kate i Ddeoniaeth Rhydychen i gwblhau ei hyfforddiant sylfaen. Cwblhaodd Hyfforddiant Llawfeddygol Craidd yn Wessex, cyn cael swydd hyfforddi yng Ngorllewin Canolbarth Lloegr. Yn ddiweddar, symudodd i ardal ei chartref yn y de orllewin, i barhau â’i hyfforddiant arbenigol.

Yn ystod ei chyfnod yn hyfforddi, mae Kate wedi datblygu diddordeb mewn canfod ffyrdd o wella systemau gofal. Roedd hyn wedi cynnwys gwaith yn gysylltiedig â’r Fforwm ‘7 diwrnod yr wythnos’ Cenedlaethol a gwella adolygiad cynnar o gleifion acíwt. Ar ôl cwblhau’r prosiect gwella ansawdd hwn, defnyddiodd y syniadau yn ei hyfforddiant, gan wneud gwaith tebyg mewn ymddiriedolaeth arall. Ehangodd ei maes diddordeb hefyd i gynnwys edrych ar sut roedd y cyfnodau acíwt hyn o ofal cleifion yn cael eu cofnodi a’u codio gan yr adran.

Ochr yn ochr â gwaith clinigol, mae Kate wedi mwynhau gweithio fel cynrychiolydd meddygon iau ar bwyllgorau negodi lleol. Mae hyn wedi ehangu ei gwerthfawrogiad o waith rheoli ymddiriedolaethau ac wedi creu cysylltiadau a chyfleoedd gwerthfawr ar gyfer dysgu gydag unigolion o’r un feddylfryd.

Y tu allan i’r gwaith, mae Kate wedi rhoi’r gorau i gocsio a dechrau rhedeg ac mae wedi mwynhau cystadlu mewn sawl ras. Mae’n edrych ymlaen at weld Marathon Llundain yn dychwelyd y flwyddyn nesaf.

Eleni, bydd Kate yn gweithio gydag Addysg a Gwella Gofal Cymru, gan ganolbwyntio ar lesiant ac ymgysylltiad meddygon iau.

Amarantha Fennell-Wells

Graddiodd Amarantha Fennell-Wells o Ysgol Ddeintyddol Bryste yn 2016 a mwynhaodd flwyddyn yn byw ar arfordir de Lloegr wrth gwblhau ei Hyfforddiant Sylfaen Deintyddol. Cwblhaodd Amarantha y tair blynedd lawn o Hyfforddiant Craidd Deintyddol mewn amrywiaeth o arbenigeddau: pediatreg, gofal arbennig a deintyddiaeth mewn ysbytai; iechyd cyhoeddus deintyddol; a rota-ar-alwad anodd mewn llawdriniaeth y geg, y gên a’r wyneb yn ystod pandemig COVID-19. Derbyniodd ddwy wobr gyntaf yng Nghynhadledd Arbenigeddau Deintyddol Cenedlaethol Cymru yn 2019 am ei chyflwyniadau llafar a’i phoster ar ddwy astudiaeth achos wahanol.

Mae Amarantha yn mynd i ymarferion côr, sesiynau ioga a dosbarthiadau dawns Ceroc (pan fo COVID-19 yn caniatáu hynny). Mae Amarantha wedi canu’n broffesiynol ac wedi ennill nifer o fedalau am ei pherfformiadau lleisiol. Yn ei blwyddyn sylfaen, perfformiodd gyda Chwmni Opera Ysgafn Bournemouth a Boscombe, yn ‘Priscilla - Queen of the Desert’ – a gwerthwyd pob un tocyn i bob perfformiad.

Mae Amarantha yn mwynhau crwydro mynyddoedd a chymoedd de Cymru yna ymlacio gyda phaned o de a gêm fwrdd neu ddwy. Ers y cyfnod clo, mae Amarantha wedi dod i werthfawrogi ei mannau awyr agored lleol o’r newydd. Mae wedi meithrin brwdfrydedd am hyrwyddo dealltwriaeth o bwysigrwydd a gwerth yr ardaloedd gwerthfawr hyn, gan gymryd rhan gyda grwpiau cymunedol lleol i ymgyrchu i ddiogelu dolydd a gerddi gwerthfawr.

Mae Amarantha’n barod am her newydd. Roedd wrth ei bodd pan gafodd ei phenodi’n Gymrawd cyntaf Cymru ym maes gofal iechyd cynaliadwy yn 2020 gan ei bod yn gwerthfawrogi’n llawn y cyfraniad pwysig y gall cynaliadwyedd ei wneud yn yr ymgyrch i fynd i’r afael â’r argyfwng hinsawdd byd-eang. Bydd Amarantha yn gweithio ar gynnwys ac ymgorffori cynaliadwyedd mewn hyfforddiant gwella ansawdd ac addysg feddygol a gweithio ar broblemau allyriadau carbon fel ocsid nitraidd ac anadlyddion.

Olivia Barratt

Mae Olivia Barratt yn hyfforddai craidd deintyddol ac wedi cwblhau dwy flynedd yn Ysbyty Deintyddol Caerdydd yn gweithio yn yr adrannau adferol, llawdriniaeth y geg a meddygaeth y geg. Yn wreiddiol o Fanceinion, cwblhaodd Olivia radd mewn Diwinyddiaeth ym Mhrifysgol Durham cyn penderfynu ar Ddeintyddiaeth fel gyrfa. Graddiodd Olivia yn 2017 o Brifysgol Manceinion a chwblhau hyfforddiant sylfaen yng nghanol Llundain. Yna, daeth i dde Cymru i gwblhau ei hyfforddiant craidd deintyddol. Yn 2017, enillodd Olivia Wobr Achos Clinigol Gorau Septodont yng Nghynhadledd Genedlaethol Cymdeithas Deintyddiaeth Bediatreg Prydain. Llwyddodd i gael aelodaeth o Goleg Brenhinol y Llawfeddygon a Meddygon yn Glasgow yn 2018 ac yn yr un flwyddyn, enillodd y wobr am y Prosiect Gorau gan Ddeintydd Sylfaen. Yn fwy diweddar, enillodd Olivia y wobr gyntaf yng nghategori Deintyddiaeth Gofal Arbennig ac Adferol yng nghyfarfod Ysbytai Cenedlaethol Cymru yn 2019 a chystadleuaeth AaGIC 2020 am y prosiect gwella ansawdd gorau. Mae Olivia wedi cyhoeddi gwaith mewn nifer o gyfnodolion yn cynnwys y British Medical Journal, Dental Update a’r British Dental Journal.

Mae’n aelod o Gymdeithas Ddeintyddiaeth Adferol Prydain ac yn aelod pwyllgor o Gangen de Cymru o Gymdeithas Ddeintyddol Prydain. Mae Olivia yn edrych ymlaen at weithio yn is-adran ddeintyddol AaGIC eleni, gan ganolbwyntio ar faterion recriwtio a chadw deintyddion ifanc yng Nghymru.

Sarah Schumm

Graddiodd Sarah Schumm o Brifysgol Bradford gyda gradd anrhydedd mewn Optometreg yn 2003. Yn dilyn hynny, cwblhaodd ei chymwysterau PQE ar ei hymgais gyntaf yn 2004. Mae Sarah wastad wedi eisiau gweithio ym maes Optometreg ac fe wnaeth fwynhau’r profiad gwaith mewn dau optegydd cyn mynd i’r brifysgol.

Mae Sarah wedi gweithio fel optometrydd cymunedol am 16 mlynedd gan gynnwys fel optometrydd wedi’i achredu gan y WEC. Mae hi wedi cyfrannu at y maes hwn fel ymarferydd unigol ac fel rhan o dîm mwy. Cwblhaodd Sarah ei Thystysgrif Broffesiynol mewn Glawcoma yn 2018 a’i diddordeb pennaf yw agweddau clinigol Optometreg. Mae gan Sarah weledigaeth i drin cynifer o gleifion â phosibl yn y gymuned.

O ran ei diddordebau eraill a phrofiad o arwain a rheoli, mae Sarah yn llywodraethwr llawn yn Ysgol Uwchradd Croesyceiliog, Cwmbrân ac yn cynrychioli’r corff llywodraethol fel Llywodraethwr Cyswllt ar gyfer Addysgu a Dysgu. Mae Sarah yn  gwirfoddoli fel hyfforddwr nofio, ar ôl nofio’n rhyngwladol a chynrychioli Cymru yn ei harddegau. Mae Sarah yn gyfrifol am 6 sgwad yn Sgwad Nofio Dolffiniaid Torfaen. Yn ogystal, mae hi'n hyfforddi nofwyr anabl hefyd, ac mae un ohonyn nhw yn aelod o Sgwad Nofio Syndrom Downs Prydain ar hyn o bryd. Mae Sarah yn teimlo y bydd ei sgiliau, ym myd proffesiynol Optometreg ac yn ei gwahanol rolau gwirfoddol yn fantais wrth gwblhau ei Chymrodoriaeth yn 2020-2021, ac mae’n edrych ymlaen at yr her gyda brwdfrydedd mawr.

Tim Morgan

Mae Tim Morgan yn Gymrawd Optometrydd sy’n adrodd i Lywodraeth Cymru gyda golwg ar ailgynllunio’r gwasanaeth gofal llygaid sylfaenol. Uchelgais Tim yw bod yn rhan o’r dylanwad positif a fydd yn gwneud Cymru y lle mae pawb eisiau bod, yn gleifion a gweithlu gofal llygaid fel ei gilydd.

Treuliodd Tim lawer o’i blentyndod ar gaeau pêl-droed a llwyfannau cerddorol Wrecsam cyn astudio ym Mhrifysgol Aston Birmingham. Mae wedi treulio’r rhan fwyaf o’i yrfa’n darparu gwasanaethau clinigol mewn ysbytai, practisau cymunedol a phrosiectau gwirfoddol tramor. Ar hyn o bryd, mae Tim yn berchen ar bractis optegol annibynnol yng ngogledd ddwyrain Cymru.

Er mai clinigwr yw Tim yn bennaf, mae ei yrfa wedi symud yn raddol tuag at swyddi mwy gwleidyddol a strategol mewn sefydliadau cynrychioliadol ym maes Optometreg. Mae wedi cadeirio Pwyllgor Optegol Rhanbarthol Gogledd Cymru, wedi bod yn Is-gadeirydd Optometreg Cymru, ac yn Gynghorydd Optometreg i Fwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr. Mae’r Gymrodoriaeth hon yn gyfle iddo ymroi ei hun yn llawn i’r agwedd hon ar y proffesiwn.

Gobaith Tim ar gyfer eleni yw cael ei ysbrydoli gan beth mae Optometreg wedi’i gyflawni yng Nghymru, beth all gofal llygaid ei ddysgu o weddill y byd, ac efelychu arferion gorau a welwyd mewn galwedigaethau eraill, gan weithio yn y pen draw at greu mecanwaith i ddarparu gwasanaethau cynaliadwy, gyda’r budd mwyaf i’r claf fel unigolyn cyflawn.

Pan na fydd yn cnoi cil ar ddatblygiadau mewn gofal llygaid, mae Tim yn treulio ei amser gyda’i deulu, ac yn dawnsio yn y gegin i recordiau gwych.

David Jackson

Fferyllydd yw David Jackson a raddiodd o Brifysgol Caerdydd yn 2011. Cwblhaodd ei hyfforddiant cyn-gofrestru yn Ysbyty Treforys, Abertawe, cyn cwblhau Diploma Clinigol Ôl-radd yn Ysbyty Singleton, Abertawe, yn 2014.

Mae David wedi gweithio fel Fferyllydd Arennol Arbenigol yn bennaf, ond mae ganddo brofiad hefyd o weithio mewn fferyllfeydd cymunedol a’r gwasanaeth 111. Cymhwysodd fel Presgripsiynydd Annibynnol o Brifysgol Abertawe yn 2016 gydag arbenigedd mewn meysydd therapiwtig yn ymwneud â Chlefyd Cronig yr Arennau: Anaemia, Clefyd Mwynol yr Esgyrn a Gwrth-imiwnedd ar gyfer y rhai sy’n derbyn Trawsblaniad Aren. Mae gan David ddiddordeb brwd mewn ymchwil glinigol ac mae wedi cyflwyno’i waith mewn nifer o gynadleddau rhyngwladol ym maes arennau.

Mae David yn frwdfrydig dros gefnogi addysg a hyfforddiant darpar fferyllwyr, ac wedi tiwtora myfyrwyr cyn-gofrestru a diploma clinigol. Mae wedi dysgu yn Ysgol Feddygol Prifysgol Abertawe ac ar y cwrs Presgripsiynu Annibynnol hefyd.

Y tu allan i’r gwaith, mae David yn mwynhau hyfforddi ar gyfer treiathlon ac mae’n gobeithio cwblhau Ironman Cymru yn 2021.

Eleni, bydd David yn gweithio gyda gwahanol dimau yn Llywodraeth Cymru i helpu i gyhoeddi dogfennau strategol sy’n ymwneud â gwella ansawdd gwasanaethau gofal iechyd yng Nghymru.

Farook Sarfraz

Cafodd Dr Farook Sarfraz ei eni a’i fagu yn ne Cymru cyn symud i Fryste i gwblhau ei radd feddygol yn 2010. Ar ôl cwblhau hyfforddiant meddygol sylfaen a chraidd treuliodd Farook flwyddyn yn gweithio gyda gwasanaeth eiddilwch newydd o dan arweiniad meddygon ymgynghorol a oedd yn darparu asesiadau cymhleth i’r henoed a chleifion bregus yn eu cartrefi. Darparodd y gwasanaeth llwyddiannus hwn ymyriadau arbenigol a therapi cynnar gan haneru’r amser roedd cleifion yn ei dreulio yn yr ysbyty.

Yn 2015 cafodd Farook swydd fel cofrestrydd meddygol mewn ysbyty dosbarth bach yn ne Seland Newydd. Mewn dwy flynedd fe’i penodwyd yn Uwch Gofrestrydd Meddygol a datblygodd grŵp adolygu ymhlith cymheiriaid i drafod ymchwil newydd, arfer gorau a gwelliannau ansawdd ar yr uned feddygol. Yn 2018, penderfynodd newid i hyfforddi fel meddyg teulu a dychwelodd adref i Gaerdydd lle mae newydd gwblhau ST2.

Mae Farook wedi datblygu diddordeb brwd mewn Oncoleg yn ystod ei gyfnod mewn meddygaeth. Ers dychwelyd o Seland Newydd a gweithio yng Nghanolfan Ganser Felindre fel meddyg arbenigedd, mae wedi bod yn awyddus i ddatblygu rôl gofal sylfaenol yn y maes hwn. Mae gan Farook ddiddordeb brwd hefyd mewn addysg a mentora cydweithwyr iau ac mae wedi cymryd rhan mewn rhaglenni addysgu bob blwyddyn. Mae profiadau blaenorol ym maes gwella ansawdd yn cynnwys diweddaru canllawiau adrannau brys i ddefnyddio profion yn well ar gyfer cael diagnosis o PE, a datblygu protocol diabetes newydd i gleifion canser sy’n dechrau cymryd steroidau fel rhan o’u triniaeth.

Mae Farook yn gweithio gyda Rhwydwaith Canser Cymru eleni, sydd wedi bod yn goruchwylio dwy ganolfan diagnostig cyflym fel cynlluniau peilot, wedi’u hanelu at gleifion sydd â symptomau amhendant ond sy’n destun pryder a allai fod yn ganser, ond nad ydynt yn gymwys ar gyfer y llwybrau atgyfeirio brys safle-benodol ar hyn o bryd. Mae’r cynlluniau peilot wedi’u gwerthuso, ac yn y flwyddyn sydd i ddod, byddant yn edrych ar ddatblygu llwybr symptomau amhendant cenedlaethol ac yn gweithio gyda byrddau iechyd i gyflwyno’r rhaglen ledled Cymru.

Y tu allan i fyd meddygaeth, Farook yw sylfaenydd, ymddiriedolwr a hyfforddwr DPP ardystiedig Prosiect Sky, sefydliad diogelu a sefydlodd yn 2009. Bellach yn elusen gofrestredig, mae’r prosiect yn gweithio i addysgu a chodi ymwybyddiaeth o faterion priodas dan orfod a chamdriniaeth ar sail anrhydedd, ac yn darparu hyfforddiant i weithwyr proffesiynol i’w helpu i adnabod a helpu dioddefwyr posib.

Fel arall, efallai y gwelwch chi Farook mewn siop lyfrau, neu’n ceisio tynnu lluniau diddorol, neu’n pobi er mwyn ceisio cystadlu ar raglen arbennig rhyw ddydd.

Am wybodaeth bellach ynglŷn â Rhaglen Cymrodoriaeth Hyfforddiant Arweinyddiaeth Glinigol Cymru, cysylltwch â Thîm HSGA.